ATP

ATP - Umowa o miedzynarodowych przewozach szybko psujacych sie artykułów zywnosciowych i o specjalnych srodkach transportu przeznaczonych do tych przewozów

Umowa o miedzynarodowych przewozach szybko psujacych sie artykułów zywnosciowych i o specjalnych srodkach transportu przeznaczonych do tych przewozów ATP , sporzadzona w Genewie dnia 1 wrzesnia 1970 r.


(Dz. U. z 1984 r. Nr 49, poz. 254)

Umawiajace sie Strony,
pragnac polepszyc warunki zachowania jakosci szybko psujacych sie artykułów zywnosciowych
w czasie ich przewozu, w szczególnosci w ramach handlu miedzynarodowego,
uwazajac, ze polepszenie tych warunków moze przyczynic sie do rozwoju handlu szybko
psujacymi sie artykułami zywnosciowymi,
uzgodniły, co nastepuje:
Rozdział I
Specjalne srodki transportu.
Artykuł 1
Przy wykonywaniu miedzynarodowych przewozów szybko psujacych sie artykułów zywnosciowych
izotermicznymi srodkami transportu, lodowniami, chłodniami i ogrzewanymi srodkami transportu moga byc
nazwane tylko takie srodki transportu, które odpowiadaja okresleniom i normom podanym w załaczniku 1
do umowy.
Artykuł 2
Umawiajace sie Strony podejma niezbedne srodki, aby zgodnosc z normami srodków transportu, o
których mowa w artykule 1 umowy, była kontrolowana i sprawdzana zgodnie z postanowieniami
zawartymi w dodatkach 1, 2, 3 i 4 załacznika 1 do umowy. Kazda Umawiajaca sie Strona bedzie uznawac
waznosc swiadectw zgodnosci, wydanych zgodnie z punktem 4 dodatku 1 załacznika 1 do umowy, przez
własciwa władze innej Umawiajacej sie Strony. Kazda Umawiajaca sie Strona moze uznac waznosc
swiadectw zgodnosci wydanych z zachowaniem warunków przewidzianych w dodatkach 1 i 2 załacznika 1
do umowy przez własciwa władze panstwa nie bedacego Umawiajaca sie Strona.
Rozdział II
Wykorzystanie specjalnych srodków transportu do miedzynarodowych przewozów niektórych
szybko psujacych sie artykułów zywnosciowych.
Artykuł 3
1. Postanowienia artykułu 4 umowy stosuje sie do kazdego przewozu wykonywanego na rzecz osób
trzecich lub na własny rachunek wyłacznie, z uwzglednieniem postanowien ustepu 2 niniejszego artykułu,
transportem kolejowym lub samochodowym lub obydwoma tymi rodzajami transportu:
– głeboko zamrozonych lub zamrozonych artykułów zywnosciowych,
– artykułów zywnosciowych wymienionych w załaczniku 3 do umowy,
nawet gdy nie sa one głeboko zamrozone lub zamrozone, jezeli miejsce załadowania ładunku lub srodka
transportu, w którym jest on przewozony, na kolejowy lub drogowy srodek transportu, i miejsce
wyładowania ładunku lub srodka transportu, w którym jest on przewozony, z kolejowego lub drogowego
srodka transportu znajduje sie w dwóch róznych panstwach i jezeli miejsce wyładowania ładunku znajduje
sie na terytorium jednej z Umawiajacych sie Stron.
Jezeli przewóz obejmuje jeden lub kilka przewozów morskich, z wyjatkiem wymienionych w ustepie 2,
kazdy przewóz ladowy powinien byc rozpatrywany oddzielnie.
2. Postanowienia ustepu 1 stosuje sie równiez do przewozów morskich na odległosc mniejsza niz 150 km,
pod warunkiem ze ładunki dostarczane sa bez przeładunku srodkami transportu uzywanymi do przewozu
ladowego lub przewozów ladowych i pod warunkiem ze przewozy te poprzedza lub nastepuje po nich
jeden lub kilka przewozów ladowych, podanych w ustepie 1 niniejszego artykułu, albo sa one
wykonywane miedzy dwoma takimi przewozami ladowymi.
3. Niezaleznie od postanowien ustepów 1 i 2 Umawiajace sie Strony moga nie stosowac postanowien
artykułu 4 do przewozów artykułów zywnosciowych nie przeznaczonych do spozycia przez ludzi.
Artykuł 4
1. Do przewozu szybko psujacych sie artykułów zywnosciowych, wymienionych w załaczniku 2 i 3 do
umowy, powinny byc stosowane srodki transportu wymienione w artykule 1 umowy, z wyjatkiem
wypadków, gdy w zwiazku z temperatura przewidywana podczas całego przewozu obowiazek ten okazuje
sie całkowicie zbedny do utrzymywania temperatur ustalonych w załacznikach 2 i 3 do umowy.
Wyposazenie srodków transportu powinno byc dobierane i uzywane w taki sposób, aby w ciagu całego
przewozu mogły byc utrzymywane temperatury ustalone w tych załacznikach. Poza tym powinny byc
podjete wszelkie niezbedne srodki, w szczególnosci dotyczace temperatury artykułów w momencie ich
załadunku i zamrazania, a takze powtórnego zamrazania w drodze lub innych koniecznych operacji.
Postanowienia niniejszego ustepu stosuje sie tylko wówczas, gdy nie sa one sprzeczne z zobowiazaniami
miedzynarodowymi dotyczacymi miedzynarodowych przewozów, wynikajacymi dla Umawiajacych sie
Stron z konwencji obowiazujacych w chwili wejscia w zycie niniejszej umowy lub konwencji, które je
zastapia.
2. Jezeli przy wykonywaniu przewozu objetego postanowieniami niniejszej umowy nie były przestrzegane
postanowienia ustepu 1, to:
a) nikt nie moze na terytorium jednej z Umawiajacych sie Stron rozporzadzac artykułami po
ich przewiezieniu, gdy własciwe władze tej Umawiajacej sie Strony zgodnie z
wymaganiami sanitarnymi nie zezwoliły na takie rozporzadzenie i gdy nie zostały
spełnione warunki, które moga byc okreslone przez te władze przy wydawaniu
zezwolenia,
b) kazda Umawiajaca sie Strona moze w zwiazku z wymaganiami sanitarnymi lub
weterynaryjnymi, gdy nie jest to sprzeczne z innymi zobowiazaniami miedzynarodowymi
wymienionymi w ostatnim zdaniu ustepu 1, zakazac wwozu artykułów na swoje terytorium
lub uzaleznic go od spełnienia warunków, które ona ustali.
3. Przestrzeganie postanowien ustepu 1 spoczywa na przewoznikach wykonujacych przewozy na rzecz
osób trzecich tylko w takim zakresie, w jakim podjeli sie oni zapewnienia lub wykonania usługi niezbednej
do zachowania tych postanowien, i jezeli takie zachowanie postanowien jest zwiazane z wykonywaniem
danej usługi. Jezeli inne osoby fizyczne lub prawne podjeły sie zapewnienia lub wykonania usługi
niezbednej do zachowania postanowien umowy, sa one obowiazane zapewnic zachowanie tych
postanowien w takim zakresie, w jakim jest on zwiazany z wykonywaniem usługi, która one podjeły sie
zapewnic lub wykonac.
4. Przy wykonywaniu przewozów objetych postanowieniami umowy, których miejsce załadunku znajduje
sie na terytorium jednej z Umawiajacych sie Stron, przestrzeganie postanowien ustepu 1, z zastrzezeniem
postanowien ustepu 3, spoczywa:
– jezeli chodzi o przewóz na rzecz osób trzecich - na osobie fizycznej lub prawnej, bedacej
nadawca ładunku zgodnie z dokumentem przewozowym lub, w razie braku dokumentu
przewozowego, na osobie fizycznej lub prawnej, która zawarła umowe na przewóz z
przewoznikiem,
– w innych wypadkach - na osobie fizycznej lub prawnej, wykonujacej przewóz.
Rozdział III
Postanowienia rózne.
Artykuł 5
Postanowienia umowy nie maja zastosowania do przewozów ladowych wykonywanych za pomoca
kontenerów bez przeładunku artykułów, pod warunkiem ze przewozy te poprzedza lub po nich nastepuje
przewóz morski inny niz okreslony w ustepie 2 artykułu 3 niniejszej umowy.
Artykuł 6
1. Kazda Umawiajaca sie Strona podejmie wszelkie niezbedne srodki w celu zapewnienia przestrzegania
postanowien umowy. Własciwe władze Umawiajacych sie Stron beda sie informowały o zasadniczych
srodkach podjetych w tym celu.
2. Jezeli Umawiajaca sie Strona stwierdzi naruszenie postanowien przez osobe zamieszkała na terytorium
innej Umawiajacej sie Strony lub zastosuje wobec niej sankcje, władze pierwszej Strony zawiadomia
władze drugiej Strony o stwierdzonym naruszeniu i podjeciu sankcji.
Artykuł 7
Umawiajace sie Strony zachowuja prawo do ustalania w dwustronnych lub wielostronnych umowach, ze
postanowienia stosowane do specjalnych srodków transportu oraz do temperatur, w których powinny byc
przewozone niektóre artykuły zywnosciowe, moga byc w szczególnych wypadkach, ze wzgledu na
specyficzne warunki klimatyczne, ostrzejsze niz przewidziane w umowie. Postanowienia te beda
stosowane tylko do przewozów miedzynarodowych miedzy Umawiajacymi sie Stronami, które zawarły
dwustronne lub wielostronne umowy okreslone w niniejszym artykule. Umowy te beda przekazywane do
wiadomosci Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, który przekaze je
Umawiajacym sie Stronom niniejszej umowy, nie bedacym sygnatariuszami tych umów.
Artykuł 8
Nieprzestrzeganie postanowien niniejszej umowy nie narusza istnienia ani waznosci umów zawartych w
celu wykonania przewozu.
Rozdział IV
Postanowienia koncowe.
Artykuł 9
1. Panstwa członkowskie Europejskiej Komisji Gospodarczej, a takze Panstwa dopuszczone do
uczestnictwa w Komisji ze statusem doradczym, zgodnie z ustepem 8 aktu okreslajacego kompetencje tej
komisji, moga stac sie Umawiajacymi sie Stronami umowy przez:
a) jej podpisanie,
b) jej ratyfikowanie po podpisaniu z zastrzezeniem ratyfikacji lub
c) przystapienie do niej.
2. Panstwa, które moga brac udział w niektórych pracach Europejskiej Komisji Gospodarczej, zgodnie z
ustepem 11 aktu okreslajacego kompetencje tej komisji, moga stac sie Umawiajacymi sie Stronami
umowy przez przystapienie do niej po jej wejsciu w zycie.
3. Niniejsza umowa bedzie otwarta do podpisania do dnia 13 maja 1971 r. włacznie. Po tej dacie bedzie
otwarta do przystapienia do niej.
4. Ratyfikacja lub przystapienie nabierze mocy po złozeniu odpowiedniego dokumentu Sekretarzowi
Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Artykuł 10
1. Kazde Panstwo przy podpisywaniu umowy bez zastrzezenia ratyfikacji albo składania dokumentu
ratyfikacyjnego lub dokumentu przystapienia lub w kazdym pózniejszym czasie moze oswiadczyc w
drodze notyfikacji skierowanej do Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych, ze
umowy nie stosuje do przewozów wykonywanych na wszystkich jego terytoriach, połozonych poza
Europa, lub na niektórych z nich. Jezeli notyfikacja ta dokonywana jest po wejsciu umowy w zycie w
stosunku do Panstwa składajacego notyfikacje, niniejsza umowa przestaje byc stosowana do przewozów
na terytorium lub terytoriach wymienionych w notyfikacji po upływie dziewiecdziesieciu dni od daty
otrzymania tej notyfikacji przez Sekretarza Generalnego.
2. Kazde Panstwo, które zgłosiło oswiadczenie zgodnie z ustepem 1, moze w kazdym pózniejszym czasie
oswiadczyc w drodze notyfikacji skierowanej do Sekretarza Generalnego, ze Umowa bedzie stosowana
do przewozów na terytorium wymienionym w notyfikacji dokonanej zgodnie z ustepem 1 i zacznie byc
stosowana do przewozów na wymienionym terytorium po upływie stu osiemdziesieciu dni od daty
otrzymania tej notyfikacji przez Sekretarza Generalnego.
Artykuł 11
1. Niniejsza umowa wejdzie w zycie po upływie jednego roku od podpisania jej przez piec Panstw
wymienionych w artykule 9 ustep 1 bez zastrzezenia ratyfikacji lub od złozenia dokumentów
ratyfikacyjnych lub przystapienia.
2. W stosunku do kazdego Panstwa, które ratyfikuje umowe lub przystapi do niej po podpisaniu jej bez
zastrzezenia ratyfikacji albo złozeniu dokumentów ratyfikacyjnych lub przystapienia przez piec Panstw,
umowa wejdzie w zycie po upływie jednego roku od złozenia przez dane panstwo dokumentu
ratyfikacyjnego lub przystapienia.
Artykuł 12
1. Kazda Umawiajaca sie Strona moze wypowiedziec niniejsza umowe w drodze notyfikacji skierowanej
do Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych.
2. Wypowiedzenie nabiera mocy po upływie pietnastu miesiecy od daty otrzymania przez Sekretarza
Generalnego notyfikacji o wypowiedzeniu.
Artykuł 13
Niniejsza umowa utraci swa moc, jezeli po jej wejsciu w zycie liczba Umawiajacych sie Stron bedzie
mniejsza niz piec w ciagu dowolnego okresu dwunastu kolejnych miesiecy.
Artykuł 14
1. Kazde Panstwo przy podpisaniu umowy bez zastrzezenia ratyfikacji albo składania dokumentu
ratyfikacyjnego lub dokumentu przystapienia albo w kazdym pózniejszym czasie moze oswiadczyc w
drodze notyfikacji skierowanej do Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych, ze
umowa bedzie stosowana na wszystkich terytoriach lub na czesci tych terytoriów, za których stosunki
miedzynarodowe jest ono odpowiedzialne. Umowa bedzie stosowana na terytorium lub terytoriach
wymienionych w notyfikacji po upływie dziewiecdziesieciu dni od dnia otrzymania tej notyfikacji przez
Sekretarza Generalnego lub, jesli do tego dnia umowa nie weszła jeszcze w zycie, po upływie daty
wejscia jej w zycie.
2. Kazde Panstwo, które zgodnie z ustepem 1 złozyło oswiadczenie w sprawie stosowania umowy na
terytorium, za którego stosunki miedzynarodowe jest ono odpowiedzialne, moze zgodnie z artykułem 12
wypowiedziec umowe w odniesieniu do wymienionego terytorium.
Artykuł 15
1. Kazdy spór miedzy dwiema lub wiecej Umawiajacymi sie Stronami, dotyczacy interpretacji lub
stosowania umowy, bedzie w miare mozliwosci rozstrzygany w drodze negocjacji miedzy nimi.
2. Kazdy spór, który nie zostanie rozstrzygniety w drodze negocjacji, bedzie poddany arbitrazowi, jezeli
tego zazada jedna z Umawiajacych sie Stron pozostajacych w sporze, i bedzie przekazany jednemu lub
wiecej arbitrom wybranym w drodze porozumienia miedzy Stronami pozostajacymi w sporze. Jezeli w
ciagu trzech miesiecy od daty zazadania arbitrazu Strony pozostajace w sporze nie osiagna porozumienia
co do wyboru arbitra lub arbitrów, kazda z tych Stron moze zwrócic sie do Sekretarza Generalnego
Organizacji Narodów Zjednoczonych z prosba o wyznaczenie jednego arbitra, któremu spór bedzie
przekazany do rozstrzygniecia.
3. Orzeczenie arbitra lub arbitrów wyznaczonych zgodnie z postanowieniami poprzedniego ustepu bedzie
wiazace dla Umawiajacych sie Stron pozostajacych w sporze.
Artykuł 16
1. Kazde Panstwo przy podpisywaniu lub ratyfikacji umowy albo przystapieniu do niej moze oswiadczyc,
ze nie uwaza sie za zwiazane ustepami 2 i 3 artykułu 15 umowy. Inne Umawiajace sie Strony nie beda
zwiazane tymi ustepami w stosunku do kazdej Umawiajacej sie Strony, która wniosła takie zastrzezenie.
2. Kazda Umawiajaca sie Strona, która wniosła zastrzezenie zgodnie z ustepem 1, moze w kazdym
czasie wycofac je w drodze notyfikacji skierowanej do Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów
Zjednoczonych.
3. Z wyjatkiem zastrzezenia przewidzianego w ustepie 1 nie dopuszcza sie zadnego innego zastrzezenia
do umowy.
Artykuł 17
1. Po upływie trzech lat obowiazywania umowy kazda Umawiajaca sie Strona, w drodze notyfikacji
skierowanej do Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych, moze zaproponowac
zwołanie konferencji w celu zrewidowania tekstu umowy. Sekretarz Generalny zawiadomi o tej propozycji
wszystkie Umawiajace sie Strony i zwoła konferencje rewizyjna, jezeli w okresie czterech miesiecy od
zawiadomienia go co najmniej jedna trzecia Umawiajacych sie Stron powiadomi go o swej zgodzie na
zwołanie takiej konferencji.
2. Jezeli konferencja zostanie zwołana zgodnie z ustepem 1, Sekretarz Generalny zawiadomi o tym
wszystkie Umawiajace sie Strony i zaprosi je do przedstawienia w ciagu trzech miesiecy propozycji,
których rozpatrzenie na konferencji byłoby ich zdaniem pozadane. Sekretarz Generalny przesle wszystkim
Umawiajacym sie Stronom co najmniej na trzy miesiace przed data rozpoczecia konferencji wstepny
porzadek dzienny konferencji, jak równiez tekst tych propozycji.
3. Sekretarz Generalny zaprosi na kazda konferencje zwołana zgodnie z niniejszym artykułem wszystkie
Panstwa okreslone w artykule 9 ustep 1, a takze Panstwa, które stały sie Umawiajacymi sie Stronami na
podstawie artykułu 9 ustep 2.
Artykuł 18
1. Kazda Umawiajaca sie Strona moze zaproponowac jedna lub wiecej poprawek do umowy. Tekst kazdej
proponowanej poprawki przekazuje sie Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych,
który przesle ja wszystkim Umawiajacym sie Stronom i zawiadomi o niej inne Panstwa okreslone w
artykule 9 ustep 1.
2. W terminie szesciu miesiecy, liczac od dnia przekazania przez Sekretarza Generalnego projektu
poprawki, kazda Umawiajaca sie Strona moze zawiadomic Sekretarza Generalnego:
a) ze ma zastrzezenie do proponowanej poprawki lub
b) ze pomimo zamiaru przyjecia poprawki nie zostały jeszcze w jej kraju spełnione warunki
niezbedne do jej przyjecia.
3. Dopóki Umawiajaca sie Strona, która skierowała zawiadomienie przewidziane w ustepie 2 lit. b), nie
zawiadomi Sekretarza Generalnego o przyjeciu przez nia poprawki, dopóty moze ona w okresie
dziewieciu miesiecy, po upływie szesciomiesiecznego terminu przewidzianego dla zawiadomienia, zgłosic
sprzeciw do zaproponowanej poprawki.
4. Jezeli sprzeciw do projektu poprawki zgłoszony został zgodnie z warunkami przewidzianymi w
ustepach 2 i 3, poprawke uwaza sie za nie przyjeta i nie majaca mocy obowiazujacej.
5. Jezeli do projektu poprawki nie zgłoszono zadnego zastrzezenia zgodnie z warunkami przewidzianymi
w ustepach 2 i 3, poprawke uwaza sie za przyjeta od nizej okreslonej daty:
a) jezeli zadna z Umawiajacych sie Stron nie przesłała zawiadomienia przewidzianego w
ustepie 2 lit. b) - po upływie szesciomiesiecznego terminu wymienionego w tym ustepie 2,
b) jezeli co najmniej jedna z Umawiajacych sie Stron przesłała zawiadomienie przewidziane
w ustepie 2 lit. b) - z data najblizsza jednej z dwóch nastepujacych dat:
– daty, w której wszystkie Umawiajace sie Strony, przesyłajace takie
zawiadomienie, zawiadomia Sekretarza Generalnego o przyjeciu przez nie
projektu: za date te uwaza sie jednak date upływu szesciomiesiecznego
okresu, wymienionego w ustepie 2, jezeli wszystkie zawiadomienia o przyjeciu
poprawki były notyfikowane do upływu tego okresu,
– daty upływu dziewieciomiesiecznego okresu wymienionego w ustepie 3.
6. Kazda poprawka uwazana za przyjeta wejdzie w zycie po upływie szesciu miesiecy od daty jej
przyjecia.
7. Sekretarz Generalny zawiadomi mozliwie jak najszybciej wszystkie Umawiajace sie Strony, czy został
zgłoszony sprzeciw do projektu poprawki, zgodnie z ustepem 2 lit. a), i czy jedna lub wiecej Umawiajacych
sie Stron skierowały do niego zawiadomienie, zgodnie z ustepem 2 lit. b). Jezeli jedna lub wiecej
Umawiajacych sie Stron skieruje takie zawiadomienie, Sekretarz Generalny zawiadomi nastepnie
wszystkie Umawiajace sie Strony, czy Umawiajaca sie Strona lub Strony, które skierowały do niego takie
zawiadomienie, zgłaszaja sprzeciw do projektu poprawki lub ja przyjmuja.
8. Niezaleznie od procedury wprowadzania poprawki przewidzianej w ustepach 1-6, załaczniki i dodatki do
umowy moga byc zmieniane w drodze porozumienia miedzy własciwymi władzami wszystkich
Umawiajacych sie Stron. Jezeli własciwa władza jednej z Umawiajacych sie Stron oswiadczy, ze zgodnie
z jej ustawodawstwem krajowym zgoda jej uzalezniona jest od otrzymania specjalnego zezwolenia lub
zatwierdzenia władzy ustawodawczej, zgoda wspomnianej Umawiajacej sie Strony na zmiane załacznika
bedzie uwazana za wyrazona tylko wówczas, gdy ta Umawiajaca sie Strona zawiadomi Sekretarza
Generalnego, ze wymagane zezwolenie lub zatwierdzenie zostały uzyskane. Porozumienie miedzy
własciwymi władzami moze przewidywac, ze w okresie przejsciowym poprzednie załaczniki w całosci lub
w czesci pozostaja w mocy równoczesnie z nowymi załacznikami. Sekretarz Generalny ustali date wejscia
w zycie nowych tekstów sporzadzonych w wyniku takich zmian.
Artykuł 19
Oprócz notyfikacji przewidzianych w artykułach 17 i 18 Sekretarz Generalny Organizacji Narodów
Zjednoczonych zawiadomi Panstwa okreslone w artykule 9 ustep 1, a takze Panstwa, które stały sie
Umawiajacymi sie Stronami na podstawie artykułu 9 ustep 2:
a) o podpisaniu, ratyfikacjach umowy i przystapieniach do niej zgodnie z artykułem 9,
b) o datach wejscia w zycie umowy zgodnie z artykułem 11,
c) o wypowiedzeniach zgodnie z artykułem 12,
d) o wygasnieciu umowy zgodnie z artykułem 13,
e) o notyfikacjach otrzymanych zgodnie z artykułami 10 i 14,
f) o oswiadczeniach i notyfikacjach otrzymanych zgodnie z artykułem 16 ustepy 1 i 2,
g) o wejsciu w zycie kazdej poprawki zgodnie z artykułem 18.
Artykuł 20
Po dniu 31 maja 1971 r. oryginał umowy zostanie złozony Sekretarzowi Generalnemu Organizacji
Narodów Zjednoczonych, który przesle nalezycie uwierzytelnione kopie wszystkim Panstwom okreslonym
w artykule 9 ustepy 1 i 2.
Na dowód czego nizej podpisani, nalezycie w tym celu upowaznieni, podpisali umowe.
Sporzadzono w Genewie dnia pierwszego wrzesnia tysiac dziewiecset siedemdziesiatego roku, w jednym
egzemplarzu w jezykach angielskim, francuskim i rosyjskim, przy czym wszystkie trzy teksty sa jednakowo
autentyczne.
ZAŁACZNIK Nr 1
OKRESLENIA I NORMY SPECJALNYCH SRODKÓW TRANSPORTU1 DO PRZEWOZU SZYBKO
PSUJACYCH SIE ARTYKUŁÓW zYWNOSCIOWYCH
1. Izotermiczny srodek transportu.
Jest to srodek transportu, którego nadwozie2 wykonane jest z termoizolujacych scian, łacznie z drzwiami,
podłoga i dachem, pozwalajacych na ograniczenie wymiany ciepła miedzy wewnetrzna i zewnetrzna
powierzchnia nadwozia w taki sposób, ze według globalnego współczynnika przenikania ciepła
(współczynnik K) srodek transportu moze byc zaliczony do jednej z dwóch nastepujacych kategorii:
1N = zwykły izotermiczny srodek transportu
– charakteryzujacy sie współczynnikiem K nie wiekszym niz 0,7 W/m2 C (0,6 kcal/h m2 C),
IR = izotermiczny srodek transportu z izolacja wzmocniona
– charakteryzujacy sie współczynnikiem K nie wiekszym niz 0,4 W/m2 C (0,35 kcal/h m2 C).
Okreslenie współczynnika "K", zwanego w niektórych krajach współczynnikiem "U", i metody, jakie nalezy
stosowac przy jego pomiarze, podane sa w dodatku 2 do niniejszego załacznika.
2. Srodek transportu - lodownia.
Jest to izotermiczny srodek transportu, który za pomoca zródła chłodu (lodu naturalnego z dodatkiem lub
bez dodatku soli, płyt eutektycznych, suchego lodu z urzadzeniem pozwalajacym regulowac sublimacje
lub bez takiego urzadzenia, gazów skroplonych z urzadzeniem o regulacji parowania lub bez takiego
urzadzenia itd.) innego niz urzadzenie mechaniczne lub absorpcyjne pozwala obnizac temperature
wewnatrz próznego nadwozia i nastepnie utrzymywac ja przy sredniej zewnetrznej temperaturze + 30C:
– na poziomie nie wyzszym niz + 7C dla klasy A,
– na poziomie nie wyzszym niz -10C dla klasy B,
– na poziomie nie wyzszym niz -20C dla klasy C,
z wykorzystaniem odpowiednich czynników chłodzacych i odpowiedniego wyposazenia. Ten srodek
transportu powinien miec jedna lub wiecej komór, naczyn lub zbiorników dla czynnika chłodzacego.
Wyposazenie to:
– powinno byc tak zbudowane, aby je mozna było z zewnatrz ładowac lub doładowywac,
– powinno miec taka pojemnosc, aby zródło chłodu mogło obnizac temperature do poziomu
przewidzianego dla danej klasy i nastepnie utrzymywac ja na tym poziomie co najmniej
przez 12 godzin bez uzupełniajacych działan czynnika chłodzacego lub energii.
Współczynnik K srodków transportu klasy B i C nie powinien byc wyzszy niz 0,4 W/m2 C
(0,35 kcal/h m2 C).
3. Srodek transportu - chłodnia.
Jest to izotermiczny srodek transportu, wyposazony w indywidualne lub wspólne dla kilku srodków
transportu urzadzenie chłodnicze (mechaniczny agregat sprezarkowy, urzadzenie absorpcyjne itd.),
pozwalajace w sredniej temperaturze zewnetrznej +30C obnizac temperature wewnatrz próznego
nadwozia, a nastepnie stale utrzymywac ja w nastepujacy sposób:
1 Wagony, samochody ciezarowe, przyczepy, naczepy, kontenery i inne podobne srodki transportu.
2 Gdy jest mowa o srodkach transportu - cysternach, oznaczenie "nadwozie" w niniejszym okresleniu oznacza sama cysterne.
Dla klas A, B i C z dowolnym ustalonym praktycznie stałym poziomem temperatury t1, zgodnie z
podanymi nizej normami okreslonymi dla ponizszych trzech klas:
Klasa A. Srodek transportu - chłodnia wyposazony w takie urzadzenie chłodnicze, przy którym t1
moze miescic sie miedzy + 12 C i 0C włacznie.
Klasa B. Srodek transportu - chłodnia wyposazony w takie urzadzenie chłodnicze, przy którym t1
moze miescic sie miedzy + 12C i -10C włacznie.
Klasa C. Srodek transportu - chłodnia wyposazony w takie urzadzenie chłodnicze, przy którym t1
moze miescic sie miedzy +12C i -20C włacznie.
Dla klas D, E i F z ustalonym praktycznie stałym poziomem temperatury t1 zgodnie z podanymi
nizej normami okreslonymi dla ponizszych trzech klas:
Klasa D. Srodek transportu - chłodnia wyposazony w takie urzadzenie chłodnicze, przy którym t1
nie jest wyzsze niz +2C.
Klasa E. Srodek transportu - chłodnia wyposazony w takie urzadzenie chłodnicze, przy którym t1
nie jest wyzsze niz -10C.
Klasa F. Srodek transportu - chłodnia wyposazony w takie urzadzenie chłodnicze, przy którym t1
nie jest wyzsze niz -20C.
Współczynnik K srodka transportu klas B, C, E i F nie powinien byc wyzszy niz 0,4 W/m2 C
(0,35 kcal/h m2 C).
4. Ogrzewany srodek transportu.
Jest to izotermiczny srodek transportu, wyposazony w urzadzenie ogrzewcze, pozwalajace na
podwyzszenie temperatury wewnatrz próznego nadwozia, a nastepnie utrzymywanie jej przez co najmniej
12 godzin bez właczania ogrzewania na praktycznie stałym poziomie nie nizszym niz +12C, przy
nastepujacej sredniej temperaturze zewnetrznej dla obu klas:
Klasa A. Ogrzewany srodek transportu w sredniej temperaturze zewnetrznej -10C.
Klasa B. Ogrzewany srodek transportu w sredniej temperaturze zewnetrznej -20C.
Współczynnik K srodków transportu klasy B nie powinien byc wyzszy niz 0,4 W/m2 C
(0,35 kcal/h m2 C).
5. Postanowienia przejsciowe.
W okresie trzech lat poczawszy od dnia wejscia w zycie umowy, zgodnie z postanowieniami artykułu 11
ustep 1 umowy, globalny współczynnik przenikania ciepła (współczynnik K) w odniesieniu do srodków
transportu, które w tym czasie znajduja sie w eksploatacji, moze byc równy lub nizszy od:
– 0,9 W/m2 C (0,8 kcal/h m2 C) dla izotermicznych srodków transportu kategorii IN,
srodków transportu - lodowni klasy A, wszystkich srodków transportu - chłodni i
ogrzewanych srodków transportu klasy A,
– 0,6 W/m2 C (0,5 kcal/h m2 C) dla srodków transportu - lodowni klasy B i C oraz dla
ogrzewanych srodków transportu klasy B. Ponadto po upływie trzyletniego okresu
podanego w pierwszym zdaniu niniejszego punktu i do czasu wycofania srodka transportu
z eksploatacji, współczynnik K wymienionych srodków transportu - chłodni klas B, C, E i F
nie moze byc wyzszy niz 0,7 W/m2 C (0,6 kcal/h m2 C (0,6 kcal/h m2 C).
Jednakze niniejsze postanowienia przejsciowe nie beda stanowic przeszkody do stosowania ostrzejszych
przepisów, które moga byc wprowadzone w niektórych Panstwach dla srodków transportu
zarejestrowanych na ich własnym terytorium.
Załacznik 1 - Dodatek 1
POSTANOWIENIA DOTYCZACE KONTROLI ZGODNOSCI IZOTERMICZNYCH SRODKÓW
TRANSPORTU, LODOWNI, CHŁODNI LUB OGRZEWANYCH SRODKÓW TRANSPORTU Z NORMAMI
1. Z wyjatkiem wypadków przewidzianych w punktach 29 i 49 dodatku 2 do niniejszego załacznika,
kontroli zgodnosci z obowiazujacymi normami okreslonymi w niniejszym załaczniku dokonywac nalezy na
stacjach badan, wyznaczonych lub upowaznionych do tego celu przez własciwa władze Panstwa, w
którym srodek transportu jest zarejestrowany lub przyjety do ewidencji.
Kontrole te nalezy przeprowadzac:
a) przed oddaniem srodka transportu do eksploatacji,
b) okresowo, co najmniej raz na szesc lat,
c) za kazdym razem, gdy wymaga tego własciwa władza.
2. Kontrola nowych, seryjnie produkowanych srodków transportu, odpowiadajacych ustalonemu wzorcowi,
moze byc dokonywana metoda reprezentatywna, obejmujaca co najmniej 1% srodków transportu danej
serii. Srodki transportu nie moga byc uwazane za nalezace co tej samej serii, do której nalezy srodek
transportu słuzacy za wzorzec, jezeli nie odpowiadaja one co najmniej nastepujacym warunkom,
zapewniajacym stwierdzenie zgodnosci ze srodkiem transportu słuzacym za wzorzec:
a) w odniesieniu do izotermicznych srodków transportu, to za wzorzec moze słuzyc
izotermiczna lodownia, chłodnia lub ogrzewany srodek transportu, gdy:
– izolacja jest podobna, w szczególnosci materiał izolacyjny i jego grubosc, a takze
system izolacji sa takie same,
– wewnetrzne wyposazenie jest identyczne lub uproszczone,
– liczba drzwi, włazów lub innych otworów jest taka sama lub mniejsza,
– powierzchnia wnetrza nadwozia nie jest wieksza niz ±20%;
b) w odniesieniu do srodków transportu - lodowni, to za wzorzec powinien słuzyc srodek
transportu - lodownia, gdy:
– warunki wymienione pod litera a) sa spełnione,
– wewnetrzne urzadzenia wentylacyjne sa podobne,
– zródło chłodu jest takie samo,
– zapas chłodu na jednostke powierzchni wewnetrznej jest wiekszy lub jednakowy;
c) w odniesieniu do srodków transportu - chłodni, to za wzorzec powinien słuzyc srodek
transportu - chłodnia, gdy:
– warunki wymienione pod litera a) sa spełnione,
– przy tych samych warunkach temperatury moc urzadzenia chłodzacego na
jednostke powierzchni jest wieksza lub jednakowa;
d) w odniesieniu do ogrzewanych srodków transportu, to za wzorzec moze słuzyc
izotermiczny lub ogrzewany srodek transportu, gdy:
– warunki wymienione pod litera a) sa spełnione,
– zródło ciepła jest takie samo,
– moc urzadzenia ogrzewczego na jednostke powierzchni wewnetrznej jest
wieksza lub jednakowa.
3. Metody i tryb przeprowadzania kontroli zgodnosci srodków transportu z normami sa podane w dodatku
2 do niniejszego załacznika.
4. Swiadectwo zgodnosci z normami wydaje własciwa władza na formularzu według wzoru podanego w
dodatku 3 do niniejszego załacznika. W odniesieniu do pojazdów drogowych swiadectwo (lub jego
fotokopia) powinno znajdowac sie na pojezdzie i byc okazywane na kazde zadanie kontrolujacych. Jezeli
srodek transportu moze byc zaliczony do dowolnej kategorii lub klasy tylko z mocy postanowien
przejsciowych, przewidzianych w punkcie 5 niniejszego załacznika, to termin waznosci swiadectwa
wydanego dla tego srodka transportu ograniczony jest okresem przewidzianym w tych postanowieniach
przejsciowych.
5. Na srodkach transportu powinny byc umieszczone rozpoznawcze oznaczenia literowe i napisy zgodnie
z postanowieniami dodatku 4 do niniejszego załacznika. Powinny byc one usuniete z chwila, gdy srodek
transportu nie odpowiada normom okreslonym w niniejszym załaczniku.
Załacznik 1 - Dodatek 2
METODY I TRYB DOKONYWANIA POMIARÓW I KONTROLI WŁASNOSCI IZOTERMICZNYCH I
SKUTECZNOSCI URZADZEN CHŁODNICZYCH LUB OGRZEWCZYCH SPECJALNYCH SRODKÓW
TRANSPORTU, PRZEZNACZONYCH DO PRZEWOZU SZYBKO PSUJACYCH SIE ARTYKUŁÓW
zYWNOSCIOWYCH
A. OKRESLENIA I PRZEPISY OGÓLNE
1. Współczynnik K. Globalny współczynnik przenikania ciepła (współczynnik K, zwany w niektórych
krajach współczynnikiem U), charakteryzujacy własnosci izotermiczne srodków transportu, okresla sie
nastepujacym równaniem:
W
K = ----------
S x 
gdzie W oznacza ilosc ciepła tracona wewnatrz nadwozia, którego srednia powierzchnia jest równa S i
niezbedna do podtrzymywania w stałych warunkach absolutnej róznicy miedzy srednia temperatura
wewnetrzna i i srednia temperatura zewnetrzna e, gdy srednia temperatura zewnetrzna e jest stała.
2. Srednia powierzchnia S nadwozia jest srednia geometryczna powierzchni wewnetrznej Si i powierzchni
zewnetrznej Se nadwozia:
S = Si x Se
Okreslanie obu powierzchni Si i Se odbywa sie z uwzglednieniem własciwosci konstrukcji nadwozia lub
nierównosci powierzchni, takich jak zaokraglenia, wystepy dla kół itp., a własciwosci te lub nierównosci
zaznacza sie w odpowiedniej rubryce przewidzianego nizej protokołu badan; jezeli jednak nadwozie jest
pokryte blacha falista, poszukiwana powierzchnia bedzie powierzchnia prosta tego pokrycia, a nie
powierzchnia rozwinieta.
3. Jezeli nadwozie jest w kształcie równoległoscianu, srednia temperatura wewnetrzna nadwozia i jest
srednia arytmetyczna temperatur mierzonych w odległosci 10 cm od scian nadwozia w nastepujacych 14
miejscach:
a) w 8 wewnetrznych naroznikach nadwozia,
b) w srodku 6 wewnetrznych płaszczyzn nadwozia.
Jezeli nadwozie jest w kształcie równoległoscianu, rozmieszczenie 14 miejsc pomiaru powinno byc
dokonane najlepszym sposobem, z uwzglednieniem kształtu nadwozia.
4. Jezeli nadwozie jest w kształcie równoległoscianu, srednia temperatura zewnetrzna nadwozia i bedzie
srednia arytmetyczna temperatur mierzonych w odległosci 10 cm od scian w nastepujacych 14 miejscach:
a) w 8 naroznikach zewnetrznych nadwozia,
b) w srodkach 6 powierzchni zewnetrznych nadwozia.
Jezeli nadwozie nie jest w kształcie równoległoscianu, rozmieszczenie 14 miejsc pomiaru powinno byc
dokonane najlepszym sposobem, z uwzglednieniem kształtu nadwozia.
5. Srednia temperatura scian nadwozia jest srednia arytmetyczna sredniej zewnetrznej temperatury
nadwozia i sredniej wewnetrznej temperatury nadwozia.
e + i
----------
2
6. Stałe warunki. Warunki uwaza sie za stałe, jezeli spełnione sa dwa nastepujace warunki:
– wahania srednich temperatur, zewnetrznej i wewnetrznej, nadwozia nie przekraczaja ±
0,5°C podczas co najmniej 12-godzinnego okresu;
– róznica miedzy srednimi pojemnosciami cieplnymi, mierzonymi w ciagu co najmniej 3
godzin, przed i po co najmniej 12-godzinnym okresie, wynosi mniej niz 3%.
B. WŁASNOSCI IZOTERMICZNE SRODKÓW TRANSPORTU
Sposoby pomiaru współczynnika K
a) Srodki transportu, z wyjatkiem cystern przeznaczonych do przewozu płynnych artykułów
zywnosciowych
7. Kontrole własnosci izotermicznych tych srodków transportu nalezy przeprowadzac w stałych warunkach
metoda wewnetrznego ochładzania lub metoda wewnetrznego ogrzewania. W obu wypadkach prózny
srodek transportu powinien byc umieszczony w komorze izotermicznej.
8. Niezaleznie od stosowanej metody w komorze izotermicznej powinna byc utrzymywana podczas całego
badania stała srednia temperatura z odchyleniem ±0,5C na takim poziomie, aby róznica miedzy
temperatura wewnatrz srodka transportu i w komorze izotermicznej wynosiła co najmniej 20C, przy czym
srednia temperatura scian nadwozia powinna byc utrzymywana na poziomie około + 20C.
9. Przy okreslaniu globalnego współczynnika przenikania ciepła (współczynnika K) metoda wewnetrznego
ochładzania temperatura rosienia w powietrzu komory izotermicznej powinna byc utrzymywana na
poziomie +25C z odchyleniem ±2C. Podczas badania zarówno metoda wewnetrznego ochładzania, jak
i metoda wewnetrznego ogrzewania powietrze w komorze powinno byc w ciagłym ruchu w taki sposób,
aby predkosc jego przepływu w odległosci 10 cm od scian była utrzymana od 1 do 2 m/sek.
10. Przy przeprowadzaniu badania metoda wewnetrznego ochładzania wewnatrz nadwozia nalezy
umiescic jeden lub kilka wymienników ciepła. Powierzchnia tych wymienników powinna zapewniac, aby
przy przepływie przez nie płynu w temperaturze nie nizszej niz 0C3 srednia temperatura wnetrza
nadwozia po ustaleniu stałych warunków pozostawała ponizej +10C. Przy przeprowadzaniu badania
metoda wewnetrznego ogrzewania nalezy stosowac elektryczne urzadzenia ogrzewcze (oporniki
elektryczne itp.). Wymienniki ciepła lub elektryczne urzadzenia ogrzewcze powinny byc wyposazone w
urzadzenie dmuchajace powietrze o takiej wydajnosci, aby maksymalna róznica miedzy temperaturami w
dowolnych dwóch z 14 miejsc wymienionych w punkcie 3 niniejszego dodatku nie przekraczała 3C po
ustaleniu stałych warunków.
3 W celu unikniecia oszronienia
11. Przyrzady do pomiaru temperatury, zabezpieczone przed promieniowaniem, powinny byc
umieszczone wewnatrz i na zewnatrz nadwozia w miejscach podanych w punktach 3 i 4 niniejszego
dodatku.
12. Urzadzenia do wytwarzania i rozdziału chłodu lub ciepła oraz do pomiaru wymienionej ilosci chłodu lub
ciepła i równowaznika cieplnego wentylatorów wprowadzajacych w ruch powietrze powinny byc
uruchomione.
13. Po ustaleniu stałych warunków maksymalna róznica miedzy temperaturami w miejscach
najcieplejszym i najzimniejszym na zewnatrz nadwozia nie powinna przekraczac 2C.
14. Srednie temperatury, zewnetrzna i wewnetrzna, nadwozia powinny byc mierzone w jednakowych
odstepach czasu, nie rzadziej niz 4 razy w ciagu godziny.
15. Badanie powinno byc przeprowadzane tak długo, jak jest to konieczne dla upewnienia sie o stałosci
warunków (patrz punkt 6 niniejszego dodatku). Jezeli nie wszystkie pomiary sa rejestrowane i
przeprowadzane automatycznie, badanie powinno byc przedłuzone na okres 8 kolejnych godzin w celu
upewnienia sie o stałosci warunków i dokonania ostatecznych pomiarów.
b) Srodki transportu - cysterny przeznaczone do przewozu płynnych artykułów
zywnosciowych
16. Podana nizej metode stosuje sie tylko do srodków transportu - cystern z jedna lub kilku komorami,
przeznaczonych wyłacznie do przewozu płynnych artykułów zywnosciowych, takich jak mleko. Kazda
komora tych cystern powinna miec co najmniej jeden właz i jeden otwór spustowy; jezeli jest kilka komór,
powinny byc one oddzielone od siebie pionowymi nie izolowanymi przegrodami.
17. Kontrola powinna byc dokonywana w stałych warunkach metoda wewnetrznego ogrzewania próznej
cysterny, umieszczonej w komorze izotermicznej.
18. Podczas całego badania powinna byc utrzymywana równomierna i stała srednia temperatura komory
izotermicznej w zakresie od +15C do +20C z odchyleniem 0,5C; srednia temperatura wnetrza
cysterny powinna byc utrzymywana w zakresie +45C do +50C w stałych warunkach, przy czym srednia
temperatura scian cysterny powinna wynosic od +30C do + 35C.
19. Powietrze w komorze powinno byc nieprzerwanie w ruchu w taki sposób, aby predkosc jego
przepływu w odległosci 10 cm od scian wynosiła od 1 do 2 m/sek.
20. Wewnatrz cysterny powinien byc umieszczony wymiennik ciepła. Jezeli w cysternie znajduje sie kilka
komór, to w kazdej z nich powinien byc umieszczony wymiennik ciepła. Wymienniki te powinny miec
oporniki elektryczne i powinny byc wyposazone w wentylator, którego wydajnosc wystarczy, aby róznica
miedzy maksymalna i minimalna temperatura wewnatrz kazdej komory nie przekraczała 3C po ustaleniu
stałych warunków. Jezeli w cysternie znajduje sie kilka komór, srednia temperatura najchłodniejszej
komory nie powinna róznic sie wiecej niz o 2C od sredniej temperatury komory najcieplejszej, przy czym
pomiaru temperatur dokonuje sie w sposób podany w punkcie 21 niniejszego dodatku.
21. Przyrzady do pomiaru temperatury, zabezpieczone przed promieniowaniem, powinny byc
umieszczone wewnatrz i na zewnatrz cysterny w odległosci 10 cm od scian w nastepujacy sposób:
a) jezeli w cysternie jest tylko jedna komora, pomiary powinny byc wykonywane
w nastepujacych miejscach:
– w 4 koncach dwóch prostopadłych do siebie srednic, poziomej i pionowej,
w poblizu kazdej z dwu dennic,
– w 4 koncach dwóch prostopadłych do siebie srednic, pochylonych o 45
wzgledem poziomu w osiowej płaszczyznie cysterny,
– w srodku obu dennic;
b) jezeli w cysternie jest kilka komór, pomiary powinny byc wykonywane w nastepujacych
miejscach:
dla kazdej z dwóch komór skrajnych:
– w koncach srednicy poziomej w poblizu dennicy i w koncach srednicy pionowej
w poblizu srodkowej przegrody,
– w srodku dna;
dla kazdej z pozostałych komór co najmniej:
– w koncach srednicy pochylonej o 45wzgledem poziomu w poblizu jednej
z przegród i w koncach srednicy prostopadłej w poblizu drugiej przegrody.
Srednia temperatura wewnetrzna oraz srednia temperatura zewnetrzna cysterny sa srednie arytmetyczne
wszystkich pomiarów dokonanych odpowiednio wewnatrz i na zewnatrz. Dla cystern z kilkoma komorami
srednia temperatura wewnetrzna kazdej komory jest srednia arytmetyczna pomiarów dokonanych
w komorze, przy czym liczba tych pomiarów nie powinna byc mniejsza niz 4.
22. Urzadzenia do ogrzewania i do wprowadzania powietrza w ruch w celu dokonania pomiaru
wymienianej ilosci ciepła i równowaznika cieplnego wentylatorów wprowadzajacych powietrze w ruch
powinny byc uruchomione.
23. Po ustaleniu stałych warunków maksymalna róznica miedzy temperaturami w najcieplejszym
i najchłodniejszym miejscu na zewnatrz cysterny nie powinna byc wieksza niz 2C.
24. Srednia temperatura wewnetrzna i srednia temperatura zewnetrzna cysterny powinny byc mierzone
w jednakowych odstepach czasu, nie rzadziej niz 4 razy w ciagu godziny.
25. Badanie powinno byc przeprowadzane tak długo, jak jest to konieczne dla upewnienia sie o stałosci
warunków (patrz punkt 5 niniejszego dodatku). Jezeli nie wszystkie pomiary sa rejestrowane
i przeprowadzane automatycznie, badanie powinno byc przedłuzone na okres 8 kolejnych godzin w celu
upewnienia sie o stałosci warunków i dokonania ostatecznych pomiarów.
c) Postanowienia ogólne dla wszystkich rodzajów izotermicznych srodków transportu
i) Sprawdzenie współczynnika K
26. Jezeli celem badan nie jest okreslenie współczynnika K, lecz jedynie sprawdzenie, czy współczynnik
ten jest nizszy od ustalonej granicy, badania przeprowadzane w warunkach podanych w punktach 7-25
niniejszego dodatku moga byc przerwane, gdy dokonane juz pomiary wykaza, ze współczynnik K
odpowiada wymaganym warunkom.
ii) Dokładnosc pomiarów współczynnika K
27. Stacje badan powinny byc wyposazone w niezbedne urzadzenia i przyrzady zapewniajace mozliwosc
okreslenia współczynnika K z maksymalnym błedem pomiaru 10%.
iii) Protokoły badan
28. Z kazdego badania powinien byc sporzadzony protokół, odpowiedni dla danego rodzaju srodka
transportu, według jednego z dwóch nizej podanych wzorów nr 1 i 2.
Kontrola własnosci izotermicznych srodków transportu bedacych w eksploatacji
29. Dla kontroli własnosci izotermicznych bedacych w eksploatacji srodków transportu, o których mowa
w punkcie 1 lit. b) i c) dodatku 1 do niniejszego załacznika własciwe władze moga:
– stosowac metody okreslone w punktach 7-27 niniejszego dodatku lub
– wyznaczac ekspertów, zobowiazujac ich do rozstrzygniecia, czy dany srodek transportu
moze byc zaliczony do tej lub innej kategorii izotermicznych srodków transportu. Eksperci
ci powinni uwzgledniac nastepujace dane i podejmowac swoje decyzje na nastepujacych
zasadach:
a) Ogólne sprawdzenie srodka transportu
Sprawdzenia tego dokonuje sie w drodze ogledzin srodka transportu w nastepujacej kolejnosci w celu
ustalenia:
i) ogólnego rodzaju otuliny izolacyjnej,
ii) sposobu wykonania izolacji,
iii) rodzaju i stanu scian,
iv) stanu konserwacji osłony izotermicznej,
v) grubosci scian
oraz dokonania wszelkich uwag dotyczacych własnosci izotermicznych srodka transportu. W tym celu
eksperci moga zadac zdjecia poszczególnych czesci i przedstawienia wszelkich dokumentów
niezbednych do ich sprawdzenia (schematy, protokoły badan, opisy, obliczenia itp.).
b) Badanie na szczelnosc powietrzna (nie stosuje sie do srodków transportu - cystern)
Sprawdzenie powinno byc dokonane przez obserwatora znajdujacego sie wewnatrz srodka transportu,
który powinien byc umieszczony w strefie silnie oswietlonej. Moze byc stosowana dowolna metoda,
dajaca bardziej dokładne wyniki.
c) Decyzje
i) Jezeli orzeczenia dotyczace ogólnego stanu nadwozia sa pozytywne, srodek
transportu moze pozostac w eksploatacji jako izotermiczny srodek transportu w
poprzednio ustalonej kategorii na nowy okres, nie dłuzszy niz 3 lata. Jezeli
orzeczenia eksperta lub ekspertów nie sa pomyslne, srodek transportu moze
pozostac w eksploatacji tylko pod warunkiem, ze przejdzie on z wynikiem
pozytywnym na stacji badawczej badania okreslone w punktach 7-27 niniejszego
dodatku; w tym wypadku moze on pozostac w eksploatacji na nowy okres szesciu
lat.
ii) Jezeli chodzi o srodki transportu seryjnej produkcji, wykonywane zgodnie z
okreslonym rodzajem i odpowiadajace postanowieniom punktu 2 dodatku 1 do
niniejszego załacznika oraz nalezace do tego samego własciciela, mozna, oprócz
sprawdzenia kazdego srodka transportu, dokonac pomiaru współczynnika K co
najmniej 1% tych srodków transportu, przestrzegajac przy tym pomiarze
postanowien punktów 7-27 niniejszego dodatku. Jezeli wyniki sprawdzenia i
pomiarów okaza sie pozytywne, wszystkie te srodki transportu moga pozostac w
eksploatacji jako izotermiczny srodek transportu w poprzednio ustalonej kategorii
na nowy okres szesciu lat.
Postanowienia przejsciowe stosowane dla nowych srodków transportu
30. W ciagu 4 lat poczawszy od dnia wejscia w zycie umowy, zgodnie z postanowieniami artykułu 11
ustep 1, jezeli na skutek niedostatecznej liczby stacji badawczych nie ma mozliwosci dokonania pomiaru
współczynnika K srodków transportu w drodze stosowania metod okreslonych w punktach 7-27
niniejszego dodatku, zgodnosc nowych izotermicznych srodków transportu z normami okreslonymi w
niniejszym załaczniku moze byc sprawdzana zgodnie z postanowieniami punktu 29 i uzupełniona ocena
własnosci izotermicznych, która powinna uwzgledniac nastepujace wymagania:
Materiał izolacyjny zasadniczych elementów srodka transportu (sciany boczne, podłoga, dach, włazy,
drzwi itp.) powinien miec mozliwie jednakowa grubosc, przekraczajaca w metrach liczbe otrzymana z
podzielenia współczynnika przewodzenia ciepła tego materiału w otoczeniu wilgotnym przez współczynnik
K, ustalony dla tej kategorii, do której ma byc zaliczony dany srodek transportu.
C. SKUTECZNOSC DZIAŁANIA URZADZEN CIEPLNYCH SRODKÓW TRANSPORTU
Sposoby przeprowadzania badan dla okreslenia skutecznosci działania urzadzen cieplnych srodków
transportu
31. Okreslenie skutecznosci działania urzadzen cieplnych srodków transportu powinno byc dokonane
zgodnie z metodami okreslonymi w punktach 32-47 niniejszego dodatku.
Srodki transportu - lodownie
32. Oprózniony srodek transportu powinien byc umieszczony w komorze izotermicznej, w której powinna
byc utrzymywana równomierna i stała srednia temperatura +30C z odchyleniem 0,5C. Powietrze
komory powinno byc utrzymywane w stanie wilgotnym, przy czym temperature rosienia ustala sie na
+25C z odchyleniem 2C; wprowadza sie je w ruch zgodnie z punktem 9 niniejszego dodatku.
33. Przyrzady do pomiaru temperatury, zabezpieczone przed promieniowaniem, powinny byc
umieszczone wewnatrz i na zewnatrz nadwozia w miejscach podanych w punktach 3 i 4 niniejszego
dodatku.
34. a) Jezeli chodzi o srodki transportu, z wyjatkiem srodków transportu z nieodejmowalnymi płytami
eutektycznymi, to maksymalna ilosc czynnika chłodniczego, podana przez wytwórnie lub która
rzeczywiscie moze byc normalnie umieszczona, powinna byc załadowana do przewidzianych pojemników,
gdy srednia wewnetrzna temperatura nadwozia osiagnie srednia zewnetrzna temperature nadwozia
(+30C). Drzwi, włazy i wszystkie otwory powinny byc zamkniete, a urzadzenia do wewnetrznej wentylacji
srodka transportu, jesli takie istnieja, uruchamia sie na maksymalna wydajnosc. Ponadto w nadwoziu
nowych srodków transportu powinno byc uruchomione urzadzenie ogrzewcze o wydajnosci cieplnej
równej 35% ciepła wymienianego poprzez sciany w stałych warunkach, gdy osiagnieta została
temperatura przewidziana dla danej klasy srodka transportu. W czasie badania nie nalezy dokonywac
zadnego uzupełniajacego doładowywania czynnika chłodzacego.
b) Przy badaniu srodków transportu z nieodejmowalnymi płytami eutektycznymi powinna byc
przewidziana wstepna faza zamrazania roztworu eutektycznego. W tym celu, gdy srednia wewnetrzna
temperatura nadwozia i temperatura płyt osiagnie srednia zewnetrzna temperature (+30C), nalezy
zamknac drzwi i włazy oraz uruchomic urzadzenie do chłodzenia płyt na okres kolejnych 18 godzin.
Jezeli urzadzenie do chłodzenia płyt jest wyposazone w maszyne pracujaca cyklicznie, to łaczny czas
pracy tego urzadzenia powinien wynosic 24 godziny. W nowych srodkach transportu natychmiast po
wyłaczeniu urzadzenia chłodniczego nalezy właczyc w nadwoziu urzadzenie ogrzewcze o wydajnosci
cieplnej równej 35% ciepła wymienianego poprzez sciany w stałych warunkach, gdy osiagnieta została
temperatura przewidziana dla danej klasy srodka transportu. Podczas badania nie nalezy dokonywac
zadnego powtórnego zamrazania roztworu.
35. Srednia temperatura zewnetrzna i srednia temperatura wewnetrzna nadwozia powinny byc mierzone
nie rzadziej niz co 30 minut.
36. Badanie nalezy kontynuowac w ciagu 12 godzin od chwili, gdy srednia temperatura wnetrza nadwozia
osiagneła dolna granice ustalona dla danej klasy srodka transportu (A = +7C, B = -10C, C = -20C), a
jezeli chodzi o srodki transportu z nieodejmowalnymi płytami eutektycznymi - po wyłaczeniu urzadzenia
chłodniczego. Badanie nalezy uznac za zadowalajace, jezeli podczas tych 12 godzin srednia temperatura
wnetrza nadwozia nie przekroczy tej dolnej granicy.
Srodki transportu - chłodnie
37. Badanie nalezy przeprowadzac w warunkach podanych w punktach 32 i 33 niniejszego dodatku.
38. Gdy srednia temperatura wnetrza nadwozia osiagnie temperature zewnetrzna (+30C), nalezy
zamknac drzwi, włazy i wszystkie otwory oraz uruchomic urzadzenie chłodnicze, a takze urzadzenia do
wewnetrznej wentylacji (jesli takie istnieja) na maksymalna wydajnosc. Ponadto w nadwoziu nowych
srodków transportu powinno byc uruchomione urzadzenie ogrzewcze o wydajnosci cieplnej równej 35%
ciepła wymienianego poprzez sciany w stałych warunkach, gdy osiagnieta została temperatura
przewidziana dla danej klasy srodków transportu.
39. Srednia temperatura zewnetrzna i srednia temperatura wewnetrzna nadwozia powinny byc mierzone
nie rzadziej niz co 30 minut.
40. Badanie nalezy kontynuowac w ciagu 12 godzin od chwili, gdy temperatura wnetrza nadwozia
osiagneła:
– dolna granice ustalona dla danej klasy srodka transportu, jezeli chodzi o klasy A, B lub C
(A = 0C, B = -10C, C = -20C), lub
– co najmniej górna granice ustalona dla danej klasy srodka transportu, jezeli chodzi o
klasy D, E lub F (D = +2C, E = -10C, F = -20C).
Badanie nalezy uznac za zadowalajace, jezeli urzadzenie chłodnicze moze zapewnic utrzymanie w ciagu
tych 12 godzin przewidzianych warunków temperatury, przy czym okresów automatycznego rozmrazania
czynnika chłodzacego nie bierze sie pod uwage.
41. Jezeli urzadzenie chłodnicze z całym wyposazeniem przeszło oddzielne badanie w celu okreslenia
jego uzytecznej wydajnosci chłodniczej w przewidzianych wymaganych temperaturach i uzyskało ocene
własciwej władzy, to srodek transportu moze byc uznany za srodek transportu - chłodnie bez
przeprowadzania jakichkolwiek badan skutecznosci, gdy wydajnosc urzadzenia pomnozona przez
współczynnik 1,75 jest wyzsza od strat ciepła w stałych warunkach poprzez sciany nadwozia w
odniesieniu do rozpatrywanej klasy srodków transportu. Postanowien tych nie stosuje sie jednak do
srodków transportu słuzacych jako wzorzec, o których mowa w punkcie 2 dodatku 1 do niniejszego
załacznika.
42. Jezeli maszyne chłodnicza zamienia sie na maszyne innego typu, to własciwa władza moze:
a) zadac, aby srodek transportu został poddany pomiarom i kontroli przewidzianym w
punktach 37-40, lub
b) upewnic sie, ze uzyteczna wydajnosc chłodnicza nowej maszyny w temperaturze
przewidzianej dla danej klasy srodka transportu jest równa lub wyzsza od uzytecznej
wydajnosci chłodniczej maszyny zamienionej, lub
c) upewnic sie, ze uzyteczna wydajnosc chłodnicza nowej maszyny odpowiada
postanowieniom punktu 41.
Ogrzewane srodki transportu
43. Prózny srodek transportu powinien byc umieszczony w komorze izotermicznej, w której utrzymywana
jest jednakowa srednia temperatura na mozliwie najnizszym poziomie. Powietrze w komorze wprowadza
sie w ruch, jak podano w punkcie 9 niniejszego dodatku.
44. Przyrzady do pomiaru temperatury, zabezpieczone przed promieniowaniem, powinny byc
umieszczone wewnatrz i na zewnatrz nadwozia w miejscach podanych w punktach 3 i 4 niniejszego
dodatku.
45. Drzwi, włazy i wszystkie otwory powinny byc zamkniete, a urzadzenie do ogrzewania i urzadzenie do
wewnetrznej wentylacji (jesli takie istnieja) powinny byc uruchomione na maksymalna wydajnosc.
46. Srednie temperatury, zewnetrzna i wewnetrzna, nadwozia powinny byc mierzone nie rzadziej niz co
30 minut.
47. Badanie nalezy kontynuowac w ciagu 12 godzin od chwili, gdy róznica miedzy srednia temperatura
wewnetrzna nadwozia i srednia temperatura zewnetrzna osiagneła wielkosc odpowiadajaca warunkom
ustalonym dla danej klasy srodka transportu, przy czym dla nowych srodków transportu wielkosc te
podwyzsza sie o 35%. Badanie nalezy uznac za zadowalajace, jezeli urzadzenie do ogrzewania moze
zapewnic utrzymanie w okresie tych 12 godzin przewidzianej róznicy temperatur.
Protokoły badan
48. Z kazdego badania nalezy sporzadzic protokół, odpowiedni dla danego rodzaju srodka transportu,
zgodnie z jednym z nizej podanych wzorów nr 3-5.
Sprawdzenie skutecznosci działania urzadzenia cieplnego srodków transportu bedacych w
eksploatacji
49. W celu sprawdzenia skutecznosci działania urzadzenia cieplnego kazdej znajdujacej sie w
eksploatacji lodowni, chłodni lub ogrzewanego srodka transportu, wymienionego w punkcie 1 lit. b) i c)
dodatku 1 do niniejszego załacznika, własciwe władze moga:
– stosowac metody okreslone w punktach 32-47 niniejszego dodatku lub
– wyznaczyc ekspertów upowaznionych do stosowania nastepujacych postanowien:
a) Srodki transportu - lodownie
Nalezy sprawdzic, czy wewnetrzna temperatura próznego srodka transportu, w którym temperatura
wstepnie jest doprowadzana do zewnetrznej, moze byc doprowadzona do temperatury granicznej
przewidzianej w niniejszym załaczniku dla tej klasy srodka transportu i czy moze ona byc utrzymana
ponizej tej temperatury w czasie t, gdy:
12
t -------; przy czym

stanowi róznice miedzy +30C a ta graniczna temperatura,
stanowi róznice miedzy srednia temperatura zewnetrzna podczas badania i wspomniana
temperatura graniczna w zewnetrznej temperaturze nie nizszej niz +15C. Jezeli wyniki sa pozytywne, to
te srodki transportu moga pozostac w eksploatacji jako srodki transportu - lodownie w poprzednio
ustalonej klasie na nowy okres nie dłuzszy niz 3 lata.
b) Srodki transportu - chłodnie
Nalezy sprawdzic, czy w zewnetrznej temperaturze nie nizszej niz +15C wewnetrzna temperatura
próznego srodka transportu moze byc doprowadzona:
– jezeli chodzi o klasy A, B lub C - do minimalnej temperatury, przewidzianej w niniejszym
załaczniku dla danej klasy srodka transportu,
– jezeli chodzi o klasy D, E lub F - do granicznej temperatury, przewidzianej w niniejszym
załaczniku dla danej klasy srodka transportu. Jezeli wyniki sa pozytywne, srodki
transportu moga pozostac w eksploatacji jako srodki transportu - chłodnie w poprzednio
ustalonej klasie na nowy okres nie dłuzszy niz 3 lata.
c) Ogrzewane srodki transportu
Nalezy sprawdzic, czy moze byc osiagnieta i utrzymana w okresie nie krótszym niz 12 godzin
przewidziana w niniejszym załaczniku róznica miedzy temperatura wnetrza srodka transportu
i temperatura zewnetrzna okreslajaca klase, do jakiej zalicza sie srodek transportu (22C dla klasy A
i 32C dla klasy B). Jezeli wyniki sa pozytywne, to te srodki transportu moga pozostac w eksploatacji jako
ogrzewane srodki transportu w poprzednio ustalonej klasie na nowy okres nie dłuzszy niz 3 lata.
d) Postanowienia ogólne dotyczace lodowni, chłodni i ogrzewanych srodków transportu
i) Jezeli wyniki nie sa pozytywne, lodownie, chłodnie lub ogrzewane srodki
transportu moga pozostac w eksploatacji w poprzednio ustalonej klasie tylko pod
warunkiem, ze przejda one pomyslnie na stacji badawczej badania okreslone w
punktach 32-47 niniejszego dodatku; w tym wypadku moga one pozostac w
eksploatacji w poprzednio ustalonej klasie przez nowy okres 6 lat.
ii) Jezeli chodzi o lodownie, chłodnie lub ogrzewane srodki transportu seryjnej
produkcji, zbudowane zgodnie z okreslonym rodzajem, odpowiadajace
postanowieniom punktu 2 dodatku 1 do niniejszego załacznika i nalezace do tego
samego własciciela, to oprócz sprawdzenia urzadzen cieplnych kazdego srodka
transportu, w celu upewnienia sie, ze jego stan ogólny jest zadowalajacy, moze
byc zgodnie z postanowieniami punktów 32-47 niniejszego dodatku dokonane na
stacji badawczej sprawdzenie urzadzen chłodniczych i ogrzewczych w
odniesieniu do co najmniej 1% tych srodków transportu. Jezeli wyniki tych kontroli
sa pozytywne, to wszystkie te srodki transportu moga pozostac w eksploatacji w
poprzednio ustalonej klasie na nowy okres szesciu lat.
Postanowienia przejsciowe stosowane do nowych srodków transportu
50. W okresie 4 lat poczawszy od dnia wejscia w zycie niniejszej umowy, zgodnie z postanowieniami
artykułu 11 ustep 1, jezeli w razie braku dostatecznej liczby stacji badawczych nie ma mozliwosci
ustalenia skutecznosci urzadzen cieplnych srodków transportu w drodze stosowania metod okreslonych w
punktach 32-47 niniejszego dodatku, zgodnosc z normami nowych lodowni, chłodni lub ogrzewanych
srodków transportu moze byc sprawdzona w drodze stosowania postanowien punktu 49 niniejszego
dodatku.
WZÓR Nr 1 PROTOKOŁU BADANIA
(pominiety)
WZÓR Nr 2 PROTOKOŁU BADANIA
(pominiety)
WZÓR Nr 4 PROTOKOŁU BADANIA
(pominiety)
WZÓR Nr 5 PROTOKOŁU BADANIA
(pominiety)
Załacznik 1. Dodatek 3
(pominiety)
Załacznik 1. Dodatek 4
ROZPOZNAWCZE OZNACZENIA LITEROWE NA SPECJALNYCH SRODKACH TRANSPORTU
Przewidziane w punkcie 5 dodatku 1 do niniejszego załacznika rozpoznawcze oznaczenia literowe
stanowia duze łacinskie litery barwy ciemnogranatowej na białym tle; wysokosc liter powinna byc nie
mniejsza niz 12 cm.
Oznaczenia sa nastepujace:
Rozpoznawcze oznaczenia literowe
Izotermiczny srodek transportu z normalna izolacja IN
Izotermiczny srodek transportu ze wzmocniona izolacja IR
Srodek transportu - lodownia z normalna izolacja klasy A RNA
Srodek transportu - lodownia ze wzmocniona izolacja klasy A RRA
Srodek transportu - lodownia ze wzmocniona izolacja klasy B RRB
Srodek transportu - lodownia ze wzmocniona izolacja klasy C RRC
Srodek transportu - chłodnia z normalna izolacja klasy A FNA
Srodek transportu - chłodnia ze wzmocniona izolacja klasy A FRA
Srodek transportu - chłodnia z normalna izolacja klasy B FNB*)
Srodek transportu - chłodnia ze wzmocniona izolacja klasy B FRB
Srodek transportu - chłodnia z normalna izolacja klasy C FNC*)
Srodek transportu - chłodnia ze wzmocniona izolacja klasy C FRC
Srodek transportu - chłodnia z normalna izolacja klasy D FND
Srodek transportu - chłodnia ze wzmocniona izolacja klasy D FRD
Srodek transportu - chłodnia z normalna izolacja klasy E FNE*)
Srodek transportu - chłodnia ze wzmocniona izolacja klasy E FRE
Srodek transportu - chłodnia z normalna izolacja klasy F FNF*)
Srodek transportu - chłodnia ze wzmocniona izolacja klasy F FRF
Ogrzewany srodek transportu z normalna izolacja klasy A CNA
Ogrzewany srodek transportu ze wzmocniona izolacja klasy A CRA
Ogrzewany srodek transportu ze wzmocniona izolacja klasy B CRB
Jezeli srodek transportu ma zdejmowane lub niesamodzielne urzadzenie cieplne, to odpowiednie
rozpoznawcze oznaczenia literowe powinny byc uzupełnione litera "X".
zzzzzzzzz
*) Patrz postanowienie przejsciowe w punkcie 5 niniejszego załacznika.
Oprócz powyzszych rozpoznawczych oznaczen literowych pod nimi powinna byc podana data upływu
terminu waznosci swiadectwa wydanego na srodek transportu (miesiac i rok), która podana jest w rubryce
8 dodatku 3 do niniejszego załacznika.
Wzór:
RNA
5 - 1974
5 = miesiac (maj)
1974 = rok
upływ terminu waznosci
swiadectwa
ZAŁACZNIK Nr 2
WARUNKI DOTYCZACE TEMPERATUR, KTÓRE POWINNY BYC PRZESTRZEGANE PRZY
PRZEWOZIE ZAMROzONYCH I GŁEBOKO ZAMROzONYCH ARTYKUŁÓW zYWNOSCIOWYCH
Najwyzsza temperatura w dowolnym miejscu ładunku w czasie załadunku, przewozu i wyładunku nie powinna
przekraczac wielkosci nizej podanych dla kazdego artykułu. Jezeli jednak niektóre operacje techniczne, jak np.
rozmrazanie parownika srodka transportu - chłodni powoduja na krótki okres ograniczone podwyzszenie temperatury
w jakiejkolwiek czesci ładunku, dopuszcza sie wzrost o 3C temperatur podanych nizej dla odpowiednich artykułów
zywnosciowych.
Zamrozone lub głeboko zamrozone smietana i koncentraty soków owocowych -20C
Zamrozone i głeboko zamrozone ryby -18C
Dowolne inne głeboko zamrozone artykuły zywnosciowe -18C
Zamrozone masło oraz inne tłuszcze -14C
Zamrozone podroby, zółtka jaj, drób i dziczyzna -12C
Zamrozone mieso -10C
Dowolne inne zamrozone artykuły zywnosciowe -10C
ZAŁACZNIK Nr 3
WARUNKI DOTYCZACE TEMPERATUR, KTÓRE POWINNY BYC PRZESTRZEGANE PRZY
PRZEWOZIE NIEKTÓRYCH ARTYKUŁÓW zYWNOSCIOWYCH, NIE ZNAJDUJACYCH SIE W STANIE
ZAMROzONYM LUB GŁEBOKO ZAMROzONYM
Podczas przewozu temperatury danych artykułów zywnosciowych nie powinny przekraczac podanych nizej
temperatur:
Podroby +3C3)
Masło +6C
Dziczyzna +4C
Mleko w cysternie (surowe lub pasteryzowane) przeznaczone do bezposredniego spozycia +4C3)
Mleko przemysłowe +6C3)
Mleczne produkty (jogurty, kefiry, smietana i twaróg) +4C3)
Ryby1) (powinny byc zawsze przewozone w lodzie) +2C
Gotowe produkty miesne2) +6C
Mieso (z wyjatkiem podrobów) +7C
Drób i króliki +4C
________________________________________________________
1) Z wyjatkiem ryb wedzonych, solonych, suszonych lub zywych.
2) Z wyjatkiem produktów w stanie stabilizowanym metoda solenia, wedzenia, suszenia lub sterylizacji.
3) W zasadzie czas przewozu nie powinien przekraczac 48 godzin.
OSWIADCZENIE RZADOWE
z dnia 24 wrzesnia 1984 r.
w sprawie przystapienia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej do Umowy o miedzynarodowych przewozach
szybko psujacych sie artykułów zywnosciowych i o specjalnych srodkach transportu przeznaczonych do
tych przewozów (ATP), sporzadzonej w Genewie dnia 1 wrzesnia 1970 r.
Podaje sie niniejszym do wiadomosci, ze zgodnie z artykułem 9 Umowy o miedzynarodowych przewozach
szybko psujacych sie artykułów zywnosciowych i o specjalnych srodkach transportu przeznaczonych do
tych przewozów (ATP), sporzadzonej w Genewie dnia 1 wrzesnia 1970 r., został złozony Sekretarzowi
Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych dnia 5 maja 1983 r. dokument przystapienia Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej do powyzszej umowy. Dokument przystapienia zawiera nastepujace
zastrzezenie:
"Polska Rzeczpospolita Ludowa nie uwaza sie za zwiazana artykułem 15 ustepy 2 i 3 umowy".
Zgodnie z artykułem 11 umowy weszła ona w zycie w stosunku do Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej dnia 15 maja 1984 r.
Ponadto podaje sie do wiadomosci, ze nastepujace panstwa stały sie stronami powyzszej umowy, która
weszła w zycie dnia 21 listopada 1976 r., podpisujac ja bez zastrzezenia ratyfikacji lub składajac
dokumenty ratyfikacyjne albo przystapienia w nizej podanych datach:
Francja dnia 1 marca 1971 r.,
Zwiazek Socjalistycznych
Republik Radzieckich dnia 10 wrzesnia 1971 r.,
z nastepujacym zastrzezeniem:
"Zwiazek Socjalistycznych Republik Radzieckich nie uwaza sie za zwiazany
postanowieniami artykułu 15 ustepy 2 i 3 umowy, dotyczacymi przedkładania do arbitrazu
na wniosek jednej ze stron jakiegokolwiek sporu dotyczacego interpretacji lub stosowania
umowy."
i oswiadczeniami:
"Zwiazek Socjalistycznych Republik Radzieckich uwaza za konieczne stwierdzic, ze
postanowienia artykułu 9 umowy, które ograniczaja liczbe potencjalnych uczestników
umowy, maja charakter dyskryminacyjny, oraz oswiadcza, ze zgodnie z zasadami
suwerennej równosci panstw umowa powinna byc otwarta dla wszystkich panstw
europejskich bez jakiejkolwiek dyskryminacji lub ograniczenia.
Postanowienia artykułu 14 umowy, zgodnie z którymi Umawiajace sie Panstwa moga
rozszerzyc jej stosowanie na terytoria, za których stosunki miedzynarodowe ponosza one
odpowiedzialnosc, sa przestarzałe i sprzeczne z deklaracja Zgromadzenia Ogólnego
Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie przyznania niepodległosci krajom i
narodom kolonialnym (rezolucja nr 1514/XV/ z dnia 14 grudnia 1960 r.).",
Hiszpania dnia 24 kwietnia 1972 r.,
Republika Federalna Niemiec dnia 8 pazdziernika 1974 r.,
Jugosławia dnia 21 listopada 1975 r.,
Dania dnia 22 listopada 1976 r.,
Austria dnia 1 marca 1977 r.,
Włochy dnia 30 wrzesnia 1977 r.,
Bułgaria dnia 26 stycznia 1978 r.,
z nastepujacym zastrzezeniem:
"Ludowa Republika Bułgarii nie uwaza sie za zwiazana artykułem 15 ustepy 2 i 3 umowy,
dotyczacym stosowania arbitrazu w rozwiazywaniu sporów miedzy Umawiajacymi sie
Stronami."
i oswiadczeniami:
"Ludowa Republika Bułgarii oswiadcza, ze artykuł 9, który zezwala stac sie stronami
umowy tylko panstwom bedacym członkami Europejskiej Komisji Gospodarczej, ma
charakter dyskryminacyjny. Ludowa Republika Bułgarii oswiadcza równiez, ze artykuł 14,
zgodnie z którym panstwo moze oswiadczyc, iz umowa ma zastosowanie do terytoriów,
za których stosunki miedzynarodowe to panstwo ponosi odpowiedzialnosc, jest sprzeczny
z deklaracja Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie
przyznana niepodległosci krajom i narodom kolonialnym z dnia 14 grudnia 1960 r.",
Luksemburg dnia 9 maja 1978 r.,
Holandia w odniesieniu do Królestwa
w Europie, dnia 30 listopada 1978 r.,
Szwecja dnia 13 grudnia 1978 r.,
Norwegia dnia 14 lipca 1979 r.,
Belgia dnia 1 pazdziernika 1979 r.,
Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii
i Północnej Irlandii dnia 5 pazdziernika 1979 r.,
Finlandia dnia 15 maja 1980 r.,
Maroko dnia 5 marca 1981 r.,
Niemiecka Republika Demokratyczna dnia 14 kwietnia 1981 r.,
z nastepujacym zastrzezeniem:
"Niemiecka Republika Demokratyczna oswiadcza zgodnie z artykułem 16 ustep 1 umowy,
ze nie uwaza sie za zwiazana artykułem 15 ustepy 2 i 3 umowy."
i oswiadczeniem:
"Stanowisko Niemieckiej Republiki Demokratycznej odnosnie do postanowien artykułów
10 i 14 umowy w zakresie jej stosowania do terytoriów kolonialnych i innych terytoriów
zaleznych oparte jest na postanowieniach deklaracji Organizacji Narodów Zjednoczonych
w sprawie przyznania niepodległosci krajom i narodom kolonialnym (rezolucja nr 1514/XV/
z dnia 14 grudnia 1960 r.), proklamujacej koniecznosc doprowadzenia do szybkiego i
bezwarunkowego zakonczenia stanu kolonializmu we wszystkich jego formach i
przejawach.",
Czechosłowacja dnia 13 kwietnia 1982 r.,
z nastepujacym zastrzezeniem:
"Przystepujac do niniejszej umowy Czechosłowacka Republika Socjalistyczna oswiadcza
zgodnie z artykułem 16 ustep 1 umowy, ze nie uwaza sie za zwiazana artykułem 15
ustepy 2 i 3 tej umowy."
i oswiadczeniami:
"Czechosłowacka Republika Socjalistyczna oswiadcza, ze jej stanowisko odnosnie do
postanowien artykułu 14 umowy w zakresie jej stosowania do terytoriów kolonialnych i
innych terytoriów zaleznych oparte jest na postanowieniach deklaracji Organizacji
Narodów Zjednoczonych w sprawie przyznania niepodległosci krajom i narodom
kolonialnym (rezolucja nr 1514/XV/ z dnia 14 grudnia 1960 r.), proklamujacej koniecznosc
doprowadzenia do szybkiego i bezwarunkowego zakonczenia stanu kolonializmu we
wszystkich jego formach i przejawach.",
Stany Zjednoczone Ameryki dnia 20 stycznia 1983 r.,
z oswiadczeniem zgłoszonym zgodnie z artykułem 10, ze "umowa nie ma zastosowania do
przewozów w Stanach Zjednoczonych Ameryki i na ich terytoriach."
Zgodnie z artykułem 11 umowy weszła ona w zycie w stosunku do Francji, Zwiazku Socjalistycznych
Republik Radzieckich, Hiszpanii, Republiki Federalnej Niemiec, Jugosławii i Danii dnia 21 listopada 1976
r., a w stosunku do kazdego z pozostałych panstw weszła w zycie po upływie jednego roku od złozenia
przez dane panstwo dokumentu ratyfikacyjnego lub przystapienia.